ای معلم ای ملک روی زمین
جایگاه تو فردوس برین
بازکم هرچه بگویم وصف تو
از میان خلق یزدان برترین
در گلستان زمانه نام تو
در غمستان زمانه جای تو
هم قطار و پیرو پیغمبران
ساخت و ساز آدمیت کارتو
هم کلاس عشق هستی هم صفا
می کشی در کار خود رنج و جفا
دستمان خالی ندانیم قدرتو
بوسه ای بر دست تو محض وفا

**((سوره الواقعه))**

آن واقعه چون وقوع یابد (1)

[كه] در وقوع آن دروغى نیست (2)

پست‏كننده [و] بالابرنده است (3)

چون زمین با تكان [سختى] لرزانده شود (4)

و كوهها [جمله] ریزه ریزه شوند (5)

و غبارى پراكنده گردند (6)

و شما سه دسته شوید (7)

یاران دست راست كدامند یاران دست راست (8)

و یاران چپ كدامند یاران چپ (9)

و سبقت‏گیرندگان مقدمند (10)

آنانند همان مقربان [خدا] (11)

در باغستانهاى پر نعمت (12)

گروهى از پیشینیان (13)

و اندكى از متاخران (14)

بر تختهایى جواهرنشان (15)

كه روبروى هم بر آنها تكیه داده‏اند (16)

بر گردشان پسرانى جاودان [به خدمت] مى‏گردند (17)

با جامها و آبریزها و پیاله[ها]یى از باده ناب روان (18)

[كه] نه از آن دردسر گیرند و نه بى‏خرد گردند (19)

و میوه از هر چه اختیار كنند (20)

و از گوشت پرنده هر چه بخواهند (21)

و حوران چشم‏درشت (22)

مثل لؤلؤ نهان میان صدف (23)

[اینها] پاداشى است براى آنچه مى‏كردند (24)

در آنجا نه بیهوده‏اى مى‏شنوند و نه [سخنى] گناه‏آلود(25)

سخنى جز سلام و درود نیست (26)

و یاران راست‏یاران راست كدامند (27)

در [زیر] درختان كنار بى‏خار (28)

و درختهاى موز كه میوه‏اش خوشه خوشه روى هم چیده است (29)

و سایه‏اى پایدار (30)

و آبى ریزان (31)

و میوه‏اى فراوان (32)

نه بریده و نه ممنوع (33)

و همخوابگانى بالا بلند (34)

ما آنان را پدید آورده‏ایم پدید آوردنى (35)

و ایشان را دوشیزه گردانیده‏ایم (36)

شوى دوست همسال (37)

براى یاران راست (38)

كه گروهى از پیشینیانند (39)

و گروهى از متاخران (40)

و یاران چپ كدامند یاران چپ (41)

در [میان] باد گرم و آب داغ (42)

و سایه‏اى از دود تار (43)

نه خنك و نه خوش (44)

اینان بودند كه پیش از این ناز پروردگان بودند (45)

و بر گناه بزرگ پافشارى مى‏كردند (46)

و مى‏گفتند آیا چون مردیم و خاك واستخوان شدیم واقعا [باز] زنده مى‏گردیم (47)

یا پدران گذشته ما [نیز] (48)

بگو در حقیقت اولین و آخرین (49)

قطعا همه در موعد روزى معلوم گرد آورده شوند (50)

آنگاه شما اى گمراهان دروغپرداز (51)

قطعا از درختى كه از زقوم است‏خواهید خورد (52)

و از آن شكمهایتان را خواهید آكند (53)

و روى آن از آب جوش مى‏نوشید (54)

[مانند] نوشیدن اشتران تشنه (55)

این است پذیرایى آنان در روز جزا (56)

و اما اگر [او] از مقربان باشد (88)

[در] آسایش و راحت و بهشت پر نعمت [خواهد بود] (89)

و اما اگر از یاران راست باشد (90)

از یاران راست بر تو سلام باد (91)

و اما اگر از دروغزنان گمراه است (92)

پس با آبى جوشان پذیرایى خواهد شد (93)

و [فرجامش] درافتادن به جهنم است (94)

این است همان حقیقت راست [و] یقین (95)

پس به نام پروردگار بزرگ خود تسبیح گوى (96)

**((سوره بقره))**

پس اگر نكردید و هرگز نمى‏توانید كرد از آن آتشى كه سوختش مردمان و سنگها هستند و براى كافران آماده شده بپرهیزید (24)

و كسانى را كه ایمان آورده‏اند و كارهاى شایسته انجام داده‏اند مژده ده كه ایشان را باغهایى خواهد بود كه از زیر [درختان] آنها جویها روان است هر گاه میوه‏اى از آن روزى ایشان شود مى‏گویند این همان است كه پیش از این [نیز] روزى ما بوده و مانند آن [نعمتها] به ایشان داده شود و در آنجا همسرانى پاكیزه خواهند داشت و در آنجا جاودانه بمانند (25)

**((سوره المعارج))**

پرسنده‏اى از عذاب واقع‏شونده‏اى پرسید (1)

كه اختصاص به كافران دارد [و] آن را بازدارنده‏اى نیست (2)

[و] از جانب خداوند صاحب درجات [و مراتب] است (3)

فرشتگان و روح در روزى كه مقدارش پنجاه هزار سال است به سوى او بالا مى‏روند (4)

پس صبر كن صبرى نیكو (5)

زیرا آنان [عذاب] را دور مى‏بینند (6)

و [ما] نزدیكش مى‏بینیم (7)

روزى كه آسمانها چون فلز گداخته شود (8)

و كوهها چون پشم زده گردد (9)

و هیچ دوست صمیمى از دوست صمیمى [حال] نپرسد (10)

آنان را به ایشان نشان مى‏دهند گناهكار آرزو مى‏كند كه كاش براى رهایى از عذاب آن روز مى توانست پسران خود را عوض دهد (11)

و [نیز] همسرش و برادرش را (12)

و قبیله‏اش را كه به او پناه مى‏دهد (13)

و هر كه را كه در روى زمین است همه را [عوض مى‏داد] و آنگاه خود را رها مى‏كرد (14)

نه چنین است [آتش] زبانه مى‏كشد (15)

پوست‏سر و اندام را بركننده است (16)

هر كه را پشت كرده و روى برتافته (17)

و گرد آورده و انباشته [و حسابش را نگاه داشته] فرا مى‏خواند (18)

به راستى كه انسان سخت آزمند [و بى‏تاب] خلق شده است (19)

چون صدمه‏اى به او رسد عجز و لابه كند (20)

و چون خیرى به او رسد بخل ورزد (21)

غیر از نمازگزاران (22)

همان كسانى كه بر نمازشان پایدارى مى‏كنند (23)

و همانان كه در اموالشان حقى معلوم است (24)

براى سائل و محروم (25)

و كسانى كه روز جزا را باور دارند (26)

و آنان كه از عذاب پروردگارشان بیمناكند (27)

چرا كه از عذاب پروردگارشان ایمن نمى‏توانند بود (28)

و كسانى كه دامن خود را حفظ مى‏كنند (29)

مگر بر همسران خود یا كنیزانشان كه [در این صورت] مورد نكوهش نیستند (30)

و هر كس پا از این [حد] فراتر نهد آنان همان از حد درگذرندگانند (31)

و كسانى كه امانتها و پیمان خود را مراعات مى‏كنند (32)

و آنان كه بر شهادتهاى خود ایستاده‏اند (33)

و كسانى كه بر نمازشان مداومت مى‏ورزند (34)

آنها هستند كه در باغهایى [از بهشت] گرامى خواهند بود (35)

چه شده است كه آنان كه كفر ورزیده‏اند به سوى تو شتابان (36)

گروه گروه از راست و از چپ [هجوم مى‏آورند] (37)

آیا هر یك از آنان طمع مى‏بندد كه در بهشت پر نعمت درآورده شود (38)

نه چنین است ما آنان را از آنچه [خود] مى‏دانند آفریدیم (39)

هرگز] به پروردگار خاوران و باختران سوگند یاد مى‏كنم كه ما تواناییم (40)

كه به جاى آنان بهتر از ایشان را بیاوریم و بر ما پیشى نتوانند جست (41)

پس بگذارشان یاوه گویند و بازى كنند تا روزى را كه وعده داده شده‏اند ملاقات نمایند (42)

روزى كه از گورها[ى خود] شتابان برآیند گویى كه آنان به سوى پرچمهاى افراشته مى دوند (43)

دیدگانشان فرو افتاده [غبار] مذلت آنان را فرو گرفته است این است همان روزى كه به ایشان وعده داده مى‏شد (44)

**((سوره ق))**

و پاره‏اى از شب و به دنبال سجود [به صورت تعقیب و نافله] او را تسبیح گوى (40)

و روزى كه منادى از جایى نزدیك ندا درمى‏دهد به گوش باش (41)

روزى كه فریاد [رستاخیز] را به حق مى‏شنوند آن [روز] روز بیرون آمدن [از زمین] است (42)

ماییم كه خود زندگى مى‏بخشیم و به مرگ مى‏رسانیم و برگشت به سوى ماست (43)

روزى كه زمین به سرعت از [اجساد] آنان جدا و شكافته مى‏شود این حشرى است كه بر ما آسان خواهد بود (44)

ما به آنچه مى‏گویند داناتریم و تو به زور وادارنده آنان نیستى پس به [وسیله] قرآن هر كه را از تهدید [من] مى‏ترسد پند ده (45)

**((سوره ص))**

این یادكردى است و قطعا براى پرهیزگاران فرجامى نیك است (49)

باغهاى همیشگى در حالى كه درهاى [آنها] برایشان گشوده‏است (50)

در آنجا تكیه مى‏زنند [و] میوه‏هاى فراوان و نوشیدنى در آنجا طلب مى‏كنند (51)

و نزدشان [دلبران] فروهشته‏نگاه همسال است (52)

این است آنچه براى روز حساب به شما وعده داده مى‏شد (53)

[مى‏گویند] در حقیقت این روزى ماست و آن را پایانى نیست (54)

این است [حال بهشتیان] و [اما] براى طغیانگران واقعا بد فرجامى است (55)

به جهنم درمى‏آیند و چه بد آرامگاهى است (56)

این جوشاب و چركاب است باید آن را بچشند (57)

و از همین گونه انواع دیگر [عذابها] (58)

اینها گروهى‏اند كه با شما به اجبار [در آتش] درمى‏آیند بدا به حال آنها زیرا آنان داخل آتش مى‏شوند (59)

پـیــش گـفـتــار

زنگ تفریح جـزئـی از بــرنـامـه روزانــه و بـــر اســاس نظــر اکــثـر دانش آمــوزان بــهترین زمــان مــدرسـه است .

در این فرصت کوتاه زنگ تفریح ، دانش آموزان با سر و صدای فراوان وارد حیـاط  مــدرسه مـی شـــوند و شـروع به بازی و دویدن می کنند.

از آنجا که زنگ تفریح اساسی ترین نقش را در سازماندهی رفتارهای اجتماعی و عاطفی دانش آموزان دارد ، اگر این مدت کوتاه زنگ تفریح مدیریت خوبی نداشته باشد ، می تواند اثرات خیلی بدی بر شخصیت رفتاری دانش آموز داشته باشد . به همین دلیل یک سری از برنامه های پیشنهادی جهت استفاده در زنگ های تفریح خدمت همکاران ارائه میگردد.امید وارم که بتواند مورد استفاده همکاران قرار گیرد.

 برنامه های پیشنهادی

1- پخش آهنگ های شاد کودکانه ازبلند گوی مدرسه(آهنگ های عمو پورنگ) جهت بر انگیختن عواطف کودکانه

2- نقاشی کف حیاط مدرسه برای انجام بازی های گروهی (منچ ، دوز و...) جهت شرکت بهتردرفعالیت های گروهی

3- ارائـه آموزش هـای بهداشتی (مثل شستن میوه هــا قبل از خوردن) جهت فرهنگ سـازی فعــالیت هــای بهداشتی

4- نظارت بــر تـغـذیـه دانـش آمــوزان و یـادآور شـدن اهـمـیت تغذیــه جهت بهـتر شـدن تغــذیــه دانــش آمــــوزان

5- استفاده از دانش آموزان و یاد آور باز سازی و تغییر دادن فضای مدرسه جهت مسئولیت پذیر شدن دانش آموزان

6- فرصتی مناسب برای شناخت بهتر دانش آموزان از جنبه های زیستی ،فرهنگی و است. جهت بهتر شدن تعامل

اجتماعی دانش آموزان .

7- انجام فعـالـیت هـا و بــازی هـای شــاد و شــادی آور جـهـت بـالا رفـتـن رانـدمـان کـار کـلاس در سـاعــات بـعـد

8- بازگـو کردن داستان هـای تـاریخی و فرهنگ گذشتگان جهت آشـنایی بیشتر دانـش آموزان بـا فـرهنگ گذشتگان

9- آموختن کنار آمدن با شکست  و چگونگی برخورد مناسب با آن. جهت افزایش آستانه صبر و تحمل دانش آموزان

10- سعی در ایجاد رقابت در کنار حس رفاقت جهـــت فـعال تـر کـردن دانـش آمـوزان و بهبود رفتار اجتماعـی آنـان

11- در کنار دانش آموزان بودن و گوش دادن به مشکلات آنان درتمامی زمینه ها جهت بهترشدن تعامل اجتماعی آنان

12- استفاده از دانش آموزان برای کاشتن درختچه های کوچک در فضــای مدرسه جهــت بیشترکردن حـــس طبیعت

دوستی دانش آموزان

13- برگزاری مسابقاتی مثل طناب زنی و... جهت هیجان انگیز شدن و تنوع در فعالیت های روزانه ی دانش آموزان

14- پخـش فیلم هــای آمــوزنـده و سـی دی هــای کمک اموزشی جهت عـلاقه مـند کـردن دانــش آمــوزان بـــه درس

   تهیه و تنظیم :

                              محمد دردری

                                                     معاون آموزگار دبستان شهید نواب صفوی

مفهوم تفریق در کلاس دوم به روش های مختلف آموزش داده می شود از جمله جمع و تفریق متناظر، مجهول یابی و آموزش به وسیله ی محور اعداد.اما کاربردی ترین و مهم ترین روشی که باید به آن توجه ویژه شود آموزش تفریق از طریق کم کردن از بسته ی ده تایی است که معمولاًبه آن کم تر توجه می شود. حتی بعضی از همکاران تفریق های این صفحه را به روش مجهول یابی آموزش می دهند!

نکته ای که در تدریس این نوع تفرق نباید نادیده گرفته شود نقش استمرار این شیوه و هماهنگی بین روش تدریس معلم در مدرسه با خانواده است. بسیاری از والدین چون با این نوع تفریق آشنایی ندارند در هنگام حل تکالیف امتدادی فرزندشان در منزل نظارتی بر شیوه ی صحیح حل این تفریق ندارند لذا آموزش های معلم در مدرسه عقیم می ماند.به همین دلیل لازم است قبل از تدریس این نوع تفریق در جلسه ی انجمن کلاسی والدین نسبت به شیوه و اهمیت این تفریق توجیه شوند تا با استمرار روش صحیح آن این نوع عملیات ملکه ی ذهن دانش آموز شود.

فراموش ننماییم که اگر دانش آموزان به طور صحیح و اصولی این درس را فرا نگیرند در تفریق های 2 و 3 رقمی باانتقال با مشکل روبه رو خواهند شد لذا تدریس این قسمت از کتاب را نباید شتابزده انجام داد.

روش تدریس زیر یک روش تدریس نمادین جشنواره ای پر تشریفات نیست بلکه روشی قابل تعمیم در تمام کلاس هاست که من در کلاس خودم اجرا می کردم.

ارزشیابی تشخیصی این درس شاید ازارزشیابی تشخیصی هر درس دیگری در پایه دوم مهم تر باشد زیرا تا دانش آموزان تفریق های مربوط به عدد 10 را یاد نگرفته باشند نمی توانند درس را عملا فراگیرند. لذا در هنگام ارزشیبابی تشخیصی باید معلم تفریق های مربوط به عدد 10 را از بچه ها بپرد.( 4 -10) و (7 -10)و...

ایجاد انگیزه ی پیشنهادی:

بچه ها وقتی من هم سن شما بودم . یه روز یکی از دوستام اومد خونه مون مهمونی . مادرم بهم گفت پسرم برو از 14 تیله ای که دیروز برات خریدم 6 تاش بردار بده به دوستت . اگه فهمیدی چند تا برای خودت باقی می مونه؟ می خواستم مداد بردارم و شکلش بکشم و.. ولی مامان گفت نه بدون مداد! آخه همیشه که مداد همرات نیست .اومدم یواشکی از انگشتم استفاده کنم باز مامان سرش رو تکون داد و گفت که نه عزیزم ، تو دیگه بزرگ شدی به خاطر همین از این به بعد باید مثل آدم بزرگترها بدون استفاده از انگشت حساب کنی .

بچه ها من خجالت کشیدم احساس کردم کم آوردم ولی مامان دستی به سرم کشید و گفت : پسرم نگران نباش اتفاقا در درس بعدی ریاضی یاد می گیرید که چه جور مثل بزرگ ترها یاد بگیرید تو ذهنتون تفریق کنید. خیلی خوش حال شدم دیگه اخم نکردم و لحظه شماری می کردم که زود فردا بشه و خانم معلم بهمون یاد بده چه جوری تفریق کنیم.

بچه ها شما دوست دارید همین الان این روش رو بهتون یاد بدم ؟ پس خوب گوش کنید .

روش مجسم :

بچه ها 12تا مداد دارم که می خوام 7 تاش رو بدم به مریم.به من کمک کنید ببینیم چندتا مداد رنگی برای خودم باقی می مونه.

معلم 12 مداد رنگی برمی دارد. بچه ها به نظرتون 12 تا یعنی چند تا یکی ؟ چند تا بسته ی ده تایی؟ 2 یکی و 1بسته ی د هتایی

پس به نظر شما من می تونم 10 تای اون را یک طرف بگذارم و 2 تا را یک کم آنطرف تر؟ بله

خوب حالا می خواهیم 7 تا مداد از روی این مدادها برداریم به من کمک کنید و به من بگویید چه جوری بردارم؟( گروه ها مشورت کنید)

بچه ها فکر می کنند .معلم از چند نفر از دانش آموزان به نمایندگی از گروهشان می پرسد.

.معلم: بله بچه ها من که نمی تونم از روی 2 تا 7 تا بردارم پس می روم سراغ ده تایی .10 تا که 7 تاش برداریم چند تا باقی می مونه؟ 3 تا

خوب 3 تا مداد این جا داریم ، 2 تا هم این طرف ( یکی ها) می شه چند تا ؟ 5 تا

معلم چند تا مثال دیگر می زند و بچه ها خودشان جواب را پیدا می کنند.

روش نیمه مجسم

معلم پای تخته تفریقی می نویسد( =5-13) بچه بیایید با کمک هم این تفریق رو هم حل کنیم. برای این که راحت تر باشیم می خوام شکلش رو بکشم .

گفتیم 13 تا یعنی چند تا یکی ؟ چند تا ده تایی؟ 3 تا یکی و 1 بسته ی ده تایی

من می خواهم برای تفریقم شکل سیب بکشم. بچه ها به نظرتون 13 تا سیب رو چه جوری بکشم بهتره؟(مشورت کنید)

معلم بچه ها را هدایت می کند به این سمت که بگویند در هنگام کشیدن ده تا را داخل یک بسته می گذاریم (سمت چپ تخته) و یکی ها را بیرون از خط بسته در سمت راست تخته می کشیم. حالا چه جوری کم کنیم؟

دانش آموزان : 5 تا سیب را از روی ده تایی برمی داریم . 5 تا سیب دیگه باقی می مونه .3 تا سیب هم ان طرف داریم میشه 8 تا.( بچه ها تشویق میشوند)

مثال دیگری می زنیم سپس تفریق دیگری رتار روی تخته می نویسیم.(= 8-14)

معلم: بچه ها حالا کی می تونه بیاد بدون شکل کشیدن این تفریق را انجام بده؟

آیا همیشه ما مداد همرامون هست که شکلش بکشیم و تفریق کنیم ؟ تازه زیاد هم وقت می گیره.پس در این مواقع از ذهنون کمک می گیریم.

بچه ها 14 تا یعنی چند تا یکی وچند تا ده تایی؟ 4 یکی و 1 بسته ده تایی

وقتی ما شکل می کشیدیم چه جوری کم می کردیم؟

دانش آموزان : از روی ده تایی کم می کنیم.

پس الان هم همین کار می کنیم. ده تا که 8 تاش برداریم چند تا باقی می مونه؟ 2 تا .4 تا یکی هم داریم 2 تا و 4 تا میشه چند تا؟ 6 تا

چند مثال دیگر زده می شود و معلم از دانش آموزان می خواهد خودشان از درس نتیجه گیری کنند.

سپس کتابشان را باز کنند و تمرین ها را حل کنند. ( اشکالات احتمالی در این مرحله رفع می گردد)

نکته ی مهمی که در حل تمرین های این صفحه باید در نظر گرفت این است که معلم در هنگام حل تفریق های این صفحه بالای سر دانش اموزان برود زیرا ممکن است بعضی از دانش آموزان حوصله ی انجام این محاسبات نداشته باشند و با روش های دیگر جواب را بدست

همان طوری که همکاران محترم پایه سوم ابتدایی می دانند، پایه ریزی جدول ضرب از کلاس دوم آغاز می شود. در اواخر کتاب ریاضی پایه دوم بخشی به نام مفهوم ضرب وجود دارد. ولی متاسفانه با توجه به حجم کتاب ریاضی، معلمان پایه دوم زمانی به این صفحات می رسند که باید سریعتر کتاب را تمام کنند تا دانش آموزان برای امتحانات نوبت دوم آماده شوند. پس بنابراین به صورت گذرا این قسمت را به پایان می رسانند. یکی از کارهای اولیه ما در آموزش ضرب به قولی احیای این مفهوم می باشد.

آنچه بنده برای آموزش این کار انجام داده ام دو درخواست از اولیا و دانش آموزان بوده است؛ اولا تهیه یک دفتر 40 برگ ساده و 45 عدد چوب کبریت ( بسیار کم هزینه و قابل دسترس )

در مورد روش تدریس ضرب باید خدمتتان عرض کنم که قبل از آموزش ضرب اعداد، باید مدتی به آموزش مفهوم ضرب بپردازیم. شاید یک هفته یا بیشتر ( با توجه به استعداد بچه های کلاس). برای بیان مفهوم ضرب وقت نیاز است. بهتر است از بچه ها بخواهید تا یک دفتر 40 برگ بردارند و فقط و فقط مختص ضرب باشد و وسایل مورد نیاز دیگر البته باز به سلیقه و امکانات بر می گردد، مثلاً آوردن چوب کبریت حدود 45 عدد    می باشد. البته بهتر است سر چوب کبریت ها را در منزل پاک کنند و قسمت گوگردی حذف شود( به خاطر احتیاط) در این مدت چند روزه آموزش مفهوم، کلاً کتاب درسی را فراموش کنید.

اولین مرحله، آموزش مجسم عبارت های ضرب می باشد. بهتر است عبارت ها را روی تخته بنویسید و از بچه ها بخواهید تا روی میز خود با توجه به عبارت گفته شده، چوب کبریت ها را دسته بندی کنند. این عمل چندین بار و چندین زنگ ادامه پیدا کند. البته در چند جلسه اول عبارت اول ضرب مثلاً " سه دسته ی دوتایی " را تمرین کنید. بعد از پشت سر گذاشتن این مرحله برای امتحان بچه بخواهید تا پای تخته بیایند و با وسایلی که در اختیارشان قرار می دهید بسته های مورد نظر شما را درست کنند. این عمل حتی می تواند به شکل گروهی و مسابقه برگزار شود. بعد از یادگیری عبارت اول و تمرین کافی، نوبت به عبارت کوتاه ضرب مثلاً " سه دوتا " می رسد. این مرحله هم تمرین و تکرار شود و به شکل مجسم انجام گیرد. بعد از تمرین دو عبارت ، ربط آن ها  به هم برای بچه ها گفته شده و دو عبارت در کنار هم تمرین شود.

مرحله دوم آموزش مرحله نیمه مجسم می باشد. از بچه ها بخواهید تا دفتر ضرب خود را باز کنند و یک صفحه را به چهار یا شش قسمت تقسیم کنند. حالا بخواهید تا در بالای هر خانه عبارتی را که شما می گویید بنویسند. حالا بخواهید تا برای عبارت های گفته شده شکل بکشند. بعد از مدتی تمرین، یک عبارت را بگویید و از بچه ها بخواهید تا عبارت دوم را بنویسند و شکل بکشند. به این ترتیب دانش آموزان به راحتی و بدون هر گونه فشاری با مفهوم ضرب آشنا می شوند.

حال بچه ها می توانند صفحه 44 کتاب ریاضی را بنویسند. باز کتاب ریاضی بسته می شود و نوبت به نوشتن عبارت ضرب و حاصل ضرب به صورت عبارت فارسی می رسد. مثلا " سه بسته دوتایی می شود شش تا" یا " سه دو تا می شود شش تا ". باز استفاده از چوب کبریت در مرحله اول قرار دارد از بچه ها بخواهید تا بسته های مورد نظر را درست کنند و حاصل آن را نیز بیان کنند. این عمل در دفتر ضرب نیز انجام می شود. بعد از تمرین های کافی صفحه های 45 و 46 به راحتی توسط بچه ها نوشته خواهد شد.

در بین تمرین های دسته بندی می توانید برای اینکه تنوعی صورت گیرد  و بچه ها زیاد خسته نشوند، صفحه های 47 تا 53 را هم تدریس کنید ولی تمرین دسته بندی ها و ضرب ها را کنار نگذارید.

حال که دانش آموزان با مفهوم ضرب آشنا شدند و فهمیدند که همیشه در ضرب و عبارت ضرب، عدد اول نشان دهنده دسته یا بسته و عدد دوم نشان دهنده اشیا داخل بسته است، نوبت به معرفی علامت ضرب        می رسد. این معرفی هم بهتر است با اشاره به معرفی جمع و تفریق در کلاس اول آغاز شود. به بچه ها      می گوییم یادتان است که در کلاس اول خواندید که  مثلاً " سه با دو می شود پنج " و بعداً به زبان ریاضی به جای " با " علامت " + " را گذاشتیم و به جای " می شود " علامت " = " را و در تفریق هم می نوشتیم  " سه از چهار می شود  یک " و بعداّ به جای " از " علامت " – " گذاشتیم. حالا هم به جای عبارت مثلاً  " سه دو تا می شود شش تا " به جای " تا " علامت " × " می گذاریم و همیشه عدد اول نشان دهنده دسته یا بسته و عدد دوم نشان دهنده اشیا داخل بسته است.

با معرفی علامت ضرب و عبارت ریاضی ضرب کار اصلی شروع می شود و در این مرحله روش مختلفی که وجود دارد می توان به کار برد. اولاً بهتر است همانند جدول الفبای کلاس اول یک جدول خالی درست کنیم ( یا روی مقوا بکشیم یا جدول جیبی درست کنیم ) و در جلوی کلاس نصب کنیم. یک جدول خالی هم می توان در اندازه مثلاً 10 در 10 سانتیمتر طراحی کرد و روی برچسب های A4 سفید که در بازار موجود است کپی کرد و در ابتدا و یا انتهای کتاب ریاضی بچه ها چسباند. حال هر ضربی که آموزش می دهیم ما در جدول بزرگ و بچه ها در جدول خودشان خواهند نوشت.

در ضمن بهتر است:

- آموزش ضرب صفر برای صفحه 104 و اواخر ضرب بماند

- تا نوبت اول تا آخر ضرب 5 تدریس شود.

- یا بالای جدول و یا پایین جدول تدریس شود تا در پایان یک قسمت، قسمت دیگر با استفاده از خاصیت جا به جایی تدریس گردد.

 در واقع این نکات نکته های باریک تر از مویی هستند که رعایت آنها به بهبود مدیریت کلاس درس وی انجامد.

·        سعی كنید چشم خود را به داشته های دانش آموزان بدوزید ، نه به نداشته های آنان.

·        همه به محرك نیاز دارند ، تشویق نوعی محرك است .

·        اگر دانش آموز درسی را خوب بفهمد ، از آن درس و كلاس راضی است .

·        انتقاد سازنده را همیشه با بیان یكی از ویژگی های مثبت دانش آموز آغاز كنید.

·        رفتار را سرزنش كنید ، نه شخصیت را . شما را دوست دارم ، اما كار شما را دوست ندارم .

·        برای تسلط بر دانش آموزان ، ابتدا باید بر خودمان مسلط باشیم .

·        همه ی شاگردان را حد متوسط بدانیم و انتظار معجزه از آن ها نداشته باشیم .

·        در وجود دانش آموز ضعیف یا بد ، خوبی ها را بجویید و آن ها را تقویت كنید.

·        هرگز دانش آموز را به كاری كه نمی توانید ، تهدید نكنید؛ چرا كه او طرف برنده خواهد شد.

·        فرمول تنبیه را پاك كنید و فرمول تشویق را جایگزین كنید.

·        بهداشت كلامی خود را رعایت كنید.

·        دانش آموزان آن گونه كه ما می خواهیم نمی شوند ، بلكه آن گونه كه هستیم می شوند.

·        برای رسیدن به هدف های خود در كلاس ، مثبت فكر كنید.

·        برای اثر گذاری بر دانش آموزان ، ابتدا باید بر خواسته های آن ها توجه كنید .

·        یاد ندهیم ، از هم یاد بگیریم . حاكم شدن یك سلیقه ، نه شدنی است نه مطلوب .

·        چشم دانش آموز به رفتار ما و گوش او بر گفتار ماست . پس باید مواظب باشیم چه می كنیم و چه می گوییم .

·        با روش تدریس دیروز نمی شود دانش آموزان امروز و فردا را آموزش داد.

·        نظم كلاس نتیجه ی تدریس خوب است و تدریس خوب نتیجه ی طرح درس خوب .

·        بهترین پادزهر معلم برای بد رفتاری دانش آموز این است كه مایل باشد به دانش آموز كمك كند.

·        برای آنكه به ذهن دانش آموز راه یابند ، ابتدا باید به دل او راه پیدا كنید.

·        برای آنكه به ذهن دانش آموز راه یابید ، ابتدا باید به دل او راه پیدا كنید.

·        تكالیف باید تابع توان دانش آموز باشد و مایه ی سرگرمی ، نه مایه ی عذاب .

منابع :

1 : مهارت های آموزش و پرورش ، حسن شعبانی ، تهران 1372.

2 : راهبردهای تدریس ، ترجمه سیامك محجور ، پروین غیاثی ، تهران 1379.

اهمیت نوشتن و نیاز به صحیح نوشتن در ایجاد ارتباط با دیگران بر کسی پوشیده نیست. در همین ارتباط از ابتدای آموزش رسمی خواندن و نوشتن، به کودکانمان می‌آموزیم که چگونه بنویسیم وچه اقداماتی در این باره انجام می‌دهیم تا بتوانند آموخته‌های خود را در موقعیت‌های مختلف به کار گیرند. مهمترین ماده درسی که این وضعیت را بر عهده دارد، املای فارسی است. املا در لغت به معنی پر کردن، بر سر جمع گفتن، تقریر کردن مطلبی تا دیگری آن را بنویسد، است. در زبان فارسی کلمه‌ای معادل املا و دیکته نداریم، ولی می‌توانیم «از بر نویسی» یا «گفتار نویسی» را جایگزین کلمه املا یا دیکته کنیم. منظور این است که شخص گفته‌های دیگران را بدون دیدن آن کلمات بنویسد. با توجه به این که درس املا بنای علمی در یادگیری سایر دروس است و توجه به این مهم، یکی از ضروریات نظام آموزشی ماست و از طرفی روش‌های متداول املا نمی‌تواند راه گشای مشکلات آموزشی در این درس باشد، لذا در این مجموعه سعی شده است چندین روش متنوع و جالب برای املا و تصحیح آن ارائه شود. تا از همین ابتدای سال تحصیلی با یاری اولیا و آموزگاران در افزایش توانمندی دانش‌آموزان تلاش شود.

1) املا به صورت گروهی. به این شکل که بچه‌ها را به گروه‌های 5 یا 6 نفره تقسیم می‌کنیم و در هر گروه، هر خط را یک نفر از گروه می‌نویسد و در انتها نمره گروهی می‌دهیم و آن املا در پوشه کار گروه‌ها قرار می‌گیرد. 2) هر گروه یک متن املا با کمک تمام اعضای گروه خود می‌نویسد و ما املای همه گروه‌ها را جمع‌آوری کرده و می‌خوانیم و سپس یا بهترین متن دیکته را به کل کلاس می‌گوییم و یا از هر گروه یک پاراگراف انتخاب کرده و دیکته تلفیقی تهیه کرده و به کل کلاس، دیکته می‌گوییم. در این صورت متن دیکته را بچه‌ها انتخاب کرده‌اند. 3) بچه‌ها را گروه‌بندی می‌کنیم و سپس هر گروه متن دیکته‌ای را می‌نویسد و برای گروه دیگر می‌خواند تا آن گروه بنویسند. دیکته گروه به گروه نام دیگر این دیکته است. 4) در روش دیگر، باز بچه‌ها به گروه‌های 5 یا 6 نفره تقسیم می‌شوند. 10 کلمه مهم از درس انتخاب می‌کنیم و از بچه‌ها در گروه‌ها می‌خواهیم که هر کدام جمله‌ای را در ارتباط با درس بنویسند و از کلمات مهم مورد نظر استفاده کنند و هر گروه جملات خود را کنار هم گذاشته و یک متن کوتاه و زیبا بسازد. 5) در مواقعی که شاگردی ضعیف است و در املا پیشرفت چندانی ندارد، می‌توان در هنگام دیکته دانش‌آموز ضعیف را کنار دانش‌آموز قوی نشاند تا بعضی از لغات را که برایش مشکل است، با مشورت بنویسد. در نتیجه دانش‌آموز ضعیف، هم آن لغت را به خوبی به ذهن می‌سپارد و هم با افت نمره به طور مکرر مواجه نمی‌شود. البته این روش نباید به طور تکرار و همیشگی باشد. 6) در هنگام تصحیح کردن املا، معلم صحیح لغات را نمی‌نویسد و دانش‌آموزان خودشان درست لغات را از کتاب پیدا می‌کنند و بعد ما به آن املا نمره می‌دهیم. یعنی، ابتدا دور کلمات اشتباه خط می‌کشیم و صحیح آن را بچه‌ها می‌نویسند و ما به صحیح نوشتن آنها نمره می‌دهیم. 7) روش دیگر این است که معلم بهتر است متن دیکته را قبل از املا برای بچه‌ها بخواند، ولی بچه‌ها چیزی ننویسند و تنها گوش دهند. 8) بعد از املا هم باید متن مجدداً خوانده شود، یعنی در هر املا کل متن باید سه بار خوانده شود. 9) در صورت دیگر املا، می‌توان شفاهی دیکته را خواند و بچه‌ها لغات مهم آن را هجی کنند و در هوا بنویسند. 10) نوع دیگر املا می‌تواند چنین باشد که شاگرد پشت سری کلمات را روی پشت فرد جلویی بنویسد و شاگرد جلویی از روش حرکت انگشتی فرد عقبی بتواند لغات را بفهمد و بنویسد که این یک نوع بازی و املا است. 11) در روش دیگر به بچه‌ها می‌گوییم روزنامه با خود به کلاس بیاورند و لغات را ببرند و از لغات بریده شده یک بند املا برای ما درست کنند و بر روی ورقه بچسبانند. یا این روش می‌تواند به صورت گروهی هم صورت گیرد. 12) می‌توان املایی را به صورت پلی‌کپی بدون نقطه، بدون تشدید و یا به صورت لغات ناقص به دانش‌آموزان داد تا آنان در جای مناسب نقطه بگذارند و یا تشدید قرار دهند یا لغات ناقص را کامل کنند. 13) می‌توان دیکته را به صورت لغات صحیح و غلط در کنار هم قرار داد تا بچه‌ها کلمه غلط را خط بزنند. 14) روش دیگر املا می‌تواند به صورت تصویری باشد. یعنی، شکل را به دانش‌آموزان بدهیم تا آنان املای صحیح آن را بنویسند. 15) املای تقویت حافظه: بدین صورت که معلم متنی را روی تخته می‌نویسد و سپس متن را برای دانش‌آموزان می‌خواند و سپس روی نوشته‌هایش روی تخته پرده می‌کشد و بچه‌ها باید هر آنچه از متن فهمیده‌اند را بنویسند. سپس معلم پرده را از تخته برمی‌دارد و بچه‌ها متن خود را با متن تخته مقایسه می‌کنند و به خود امتیاز می‌دهند. 16) روش دیگر، می‌تواند استفاده از آینه باشد که کلمات را بر عکس بنویسیم و بچه‌ها با آینه درست آن را بنویسند و یا صحیح آن را بخوانند. 17) دیکته آبکی: روش دیگر، استفاده از آب و محیط حیاط مدرسه است. بدین ترتیب که بچه‌ها به صورت انفرادی و یا گروهی با خود آب‌پاش به مدرسه می‌آورند و با آب دیکته را روی زمین بنویسند و گروهی نوشته‌های خود را تصحیح کنند. 18) روش دیگر در تصحیح املا این است که دانش‌آموزان با اشتباهات خود جمله بسازند و یا دیکته به صورت جمله‌سازی از لغات مهم درس باشد. 19) کلمات مهم یا مشکل درس را روی پارچه بنویسند و سپس با خمیر و یا نخ و سوزن کلمات را بسازند و یا بدوزند که در این صورت املا با هنر و بازی توأمان می‌شود (یادگیری تلفیقی) 20) دانش‌آموزان از اشتباهات خود در املا کلمات هم‌خانواده، متضاد و یا هم معنا بنویسند. 21) برای آشنایی دانش‌آموزان با انواع صداها و لهجه‌ها در هنگام دیکته گفتن و از این که بچه‌ها تنها به صدا و لحن معلم خود خو نگیرند، معلم می‌تواند از اطرافیان خود بخواهد تا متن املا را بر روی نوار بخوانند و صدای خود را ضبط کنند و سپس آن متن را به کلاس بیاورد و بچه‌ها از روی آن نوار دیکته بنویسند و در هنگام ارزشیابی پایانی و یا هر زمان دیگر بچه‌ها دچار مشکل نشوند. 22) همکاران معلم می‌توانند در املاهای کلاسی جای خود را تعویض کنند و به بچه‌های کلاس‌های دیگر املا بگویند تا بچه‌ها با انواع صداها و لحن‌ و گویش در دیکته آشنا شوند. 23) دانش‌آموزان می‌توانند به والدین خود دیکته بگویند و والدین در املای خود چند کلمه را اشتباه بنویسند تا بچه‌ها آنها را تصحیح کنند و به پدر و مادر خود نمره دهند. 24) بچه‌ها می‌توانند به معلم خود دیکته بگویند. هر گروه یک پاراگراف به معلم بگوید و در انتها گروه‌ها ورقه‌ معلم را تصحیح کنند و یا هر گروه پاراگراف مخصوص به خود را صحیح کند. البته بهتر است معلم چند کلمه را عمداً اشتباه بنویسد. 25) برای والدین بی‌سواد، فرزند می‌تواند صدای خود را ضبط کند و از روی صدای خود به خودش دیکته بگوید یعنی صدای ضبط شده خود را جایگزین صدای اولیای خود که بی سواد هستند، نماید. 26) یکی دیگر از روش‌ها برای تصحیح املا این است که می‌توان املا را به بچه‌ها داد تا تصحیح کنند، ولی در نهایت نمره نهایی را معلم بدهد و یا دانش‌آموزان تصحیح کننده با مداد کنار دفتر فرد، نمره بگذارند و بعد معلم، نمره خود را با نمره‌ای که دانش‌آموزان داده مقایسه کند. 27) معلم لغاتی را بر روی مقوا می‌نویسد و مقوا را به تخته نصب می‌کند و زمان کوتاهی وقت می‌دهد تا دانش‌آموزان کلمات را به دقت نگاه کنند و سپس مقوا را جمع می‌کند. در این جا بچه‌ها هر آنچه از لغات در ذهنشان مانده است را می‌نویسند و ما لغات و کلمات آنان را تصحیح می‌کنیم تا دقت آنان سنجیده شود. 28) دانش‌آموزان املا را در هوا بنویسند و ما هم در هوا تصحیح کنیم نه با قلم و روی کاغذ. 29) روش دیگر املا که همراه با بازی هم است، این است که دانش‌آموزان با گچ روی زمین مدرسه و حیاط مدرسه دیکته بنویسند و سپس حیاط را دسته‌جمعی بشویند تا آثار گچ حیاط مدرسه را کثیف نکند. 30) معلم می‌تواند املا را بر روی چندین کارت بنویسد و این کارت‌ها بین گروه‌ها تقسیم شود تا تمام گروه‌ها کارت را ببیند و سپس کارت‌ها را جمع کرده و از روی آنها دیکته بگوید. لازم به تذکر است که روش‌های املا که به عنوان نمونه بیان گردید را نباید به عنوان روش واحد تلقی کرد. اگر هر روشی بیشتر از اندازه استفاده گردد، ارزش آموزشی خود را از دست می‌دهد. لذا اگر معلم بنا به ضرورت و در نظر گرفتن تنوع، روش‌های متنوع املا را به کار گیرد نتیجه مفیدی عاید دانش‌آموزان خواهد شد. 

 اصول و مبانی املا مراحل آموزش نوشتن به پنج مرحله زیر تقسیم می شود:

1- آموزش نوشتن غیر فعال ( رونوسی )

2- آموزش نوشتن نیمه فعال ( املا )

3- آموزش نوشتن فعال پایه یک    ( کلمه سازی )

4- آموزش نوشتن فعال پایه دو     ( حمله سازی )

5- آموزش نوشتن فعال ( خلاق )

انشا و انواع آن با توجه به مشکل دانش آموزان در مرحله آموزش نوشتن نیمه فعال (املا) است به آموزش املا می پردازیم. مهارت املا نویسی به معنی توانایی جانشین کردن صحیح صورت نوشتاری حروف , کلمات و جمله ها به جای صورت آوایی آنهاست . دانش آموزان بـایـد به این مهارت دست یابند تا بتوانند بخوبی بین صورت تلفظی کلمه ها و حروف سازنـده آن ها پیـونـد مناسبی بـرقـرار کنند بدین ترتیب زمینه لازم برای پیشرفت آنان در درس های جمله نویسی , انشا و به طور کلی مهارت نوشتن بهتر فراهم می شود , دانش آموزان هنگام نوشتن املا باید نکاتی را در باره صداهایی که بوسیله معلم در قالب کلمات و جمله ها بر زبان جاری می شود رعایت نمایند : الف) آنها را خوب بشنوند + تشخیص دقیق کلمه + ادراک کلمه ب) آنها را خوب تشخیص دهند + یادآوری و مجسم ساختن تصویر + بازشناسی کلمه صحیح در ذهن.

ج) آنها را درست بنویسند + نوشتن صحیح حروف سازنده کلمه + بازنویسی کلمه و توالی مناسب آنها.

اشکالات املایی دانش آموزان که از دیدگاه زبان شناختی بر اثر اشکالات رسم الخطی , تاثیر لهجه و گویش محلی دانش آموزان و فرایندهای آوایی حذف , تبدیل , افزایش و قلب به وجود می آیند از دیدگاه روان شناختی از موارد زیر سرچشمه می گیرند : الف) ضعف در حساسیت شنوایی , مثال : ژاله -  جاله ب) ضعف در حافظه شنوایی , مثال جا انداختن کلمات ج) ضعف در حافظه دیداری , مثال حیله – هیله د) ضعف در حافظه توالی دیداری , مثال مادر – مارد هـ) قرینه نویسی , مثال دید – و) وارونه نویسی , مثال دید - ز) عدم دقت , مثال : گندم – کندم

ح)نارسا نویسی , مثال رستم – رسم

 روش تدریس املا :املا واژه ای است عربی و معنای آن نوشتن مطلبی است که دیگری بگوید یـا بخـوانـد . درس املا در بـرنـامـه آمـوزشـی دوره ابتدایی اهداف زیر را در بر می گیرد. 1- آموزش صورت صحیح نوشتاری کلمه ها و جمله های زبان فارسی 2- تشخیص اشکالات املایی دانش آموزان و رفع آنها

3- تمرین آموخته های نوشتاری دانش آموزان در رونویسی.

بدیهی است با نوشتاری که با غلط های املایی همراه باشد ارتباط زبانی بین افراد جامعه بخوبی برقرار نمی شود . بنابراین , لزوم توجه به این درس کاملاً روشـن اسـت عـلاوه بـر اهـداف فـوق , امـلا نـویسی , دانـش آمـوزان را یـاری می کند تا مهارت های خود را در زمینه های زیر تقویت نمایند.    1- گوش دادن با دقت 2- تمرکز و توجه داشتن به گفتار گوینده ( معلم ) 3- آمادگی لازم برای گذر از رونویسی ( نوشتن غیرفعال ) جمله نویسی و انشا (نوشتن فعال) نکات برجسته روش آموزش املای فارسی : 1- توجه بیشتر به وجه آموزشی درس املا نسبت به وجه آزمونی آن 2- انعطاف پذیری در انتخاب تمرینات  در هر جلسه املا 3- توجه به کلمات به عنوان عناصر سازنده جمله های زبانی

4- ارتباط زنجیر وار املاهای اخذ شده در جلسات گوناگون

معیارهای ارزشیابی

عناصر دیگر روش آموزش املا را به صورت زیر هم میتوان مرحله بندی کرد : گام اول, انتخاب متن املا  و نوشتن آن روی تخته سیاه و خواندن آن گام دوم , قرائت املا توسط معلم و نوشتن آن توسط دانش آموزان گام سوم , تصحیح گروهی املاها و تهیه فهرست خطاهای املایی گام چهارم , تمرینات متنوع با توجه به اولویت بندی اشکالات املایی استخراج شده.  گام اول , انتخاب متن : در انتخاب متن املا به موارد زیر توجه شود : - متن مورد نظر حاوی جمله باشد و از انتخاب کلمه به تنهایی خودداری شود. - کلمات سـازنـده جمـلات متـن از حـروفـی تشکیل شده باشند که قبلاً تدریس شده اند. - کلمات خارج از متن کتاب های درسی , از 20 درصد کل کلمات بیشتر نباشد. - علاوه بر جملات موجود در کتاب های درسی , با استفاده از کلمات خوانده شده , جملات دیگری هم در نظر گرفته شوند . - در هر جلسه از کلماتی که در جلسات قبلی برای دانش آموزان مشکل بوده اند نیز استفاده شود تا بتوان درجه پیشرفت شاگردان را اندازه گیری کرد. گام دوم معلم متن املا را از روی تابلو پاک کرده , پس از آماده شدن دانش آموزان , آن را با صدایی بلند و لحنی شمرده و حداکثر تا دو بار قرائت می کند . البته هنگام قرائت متن املا از خواندن کلمه به کلمه خودداری کرده , متن را به صورت گروههای اسمی و فعلی یا جمله کامل قرائت می کند تا دانش آموزان با بافت جمله و معنای آن آشنا شوند . متن املا را با سرعت مناسب تکرار می کند تا کند نویسان هم , اشکالات خود را بر طرف نماند .  

گام سوم

این گام با مشارکت کامل دانش آموزان انجام می شود و معلم بدون اشاره به نام آنان تک تک املا ها را بررسی و مشکلات را استخراج می کند . به این ترتیب که معلم املای اولین دانش آموز را در دست می گیرد و به کمک دانش آموز کلمات یاد شده را رونویسی می کند. سپس املای دومین , سومین و .... در دست می گیرد و به کمک همان دانش آموز یا دانش آموز دیگری , صورت صحیح غلط های املایی را روی تابلو ثبت می کند . البته هر جا که غلط ها تکراری بودند جلوی اولین مورد آن یک علامت ( مثلاً * ) می زند . در پایان با شمردن غلط ها , اشکالات املایی دانش آموزان را اولویت بندی می کند .  

گام چهارم

در ایـن گام معلـم با توجه به مهمترین و پر تعداد ترین اشکالات املایی دانش آموزان با بکار گیری انواع تمرینات حرف نویسی و کلمه نویسی و همچنین تمرینات کلمه سازی و جمله سازی به تقویت توان نوشتاری دانش آموزان می پردازد. 

      راههای برقراری انضباط در کلاس

 بی شک ، کم شدن مشکلات انضباطی به داشتن آموزش اثر بخش تری می انجامد.لازم نیست که همه ی دانش آموزان کلاس رفتار نا هنجاری داشته باشند . سه یا چهار دانش آموز ویا حتی یک نفر می تواند فرایند یادگیری را چنان مختل کند که حتی دانش آموزان خوب نیز نتوانند از کلاس استفاده کنند. در زیر پیشنهادهایی برای رفع این مشکل مطرح کرده ام که بخش بسیار کوتاهی از کتاب " الفبای مدیریت کلاس درس ، نوشته ی روبرت تی . تابر و با ترجمه ی روان و خوب دکتر محمد رضا سر کار آرانی از انتشارات مدرسه است .به شما توصیه می کنم حتما این کتاب را بخوانید .این پیشنهادها زیاد شعاری نیست من آن ها را امتحان کرده ام ، جواب می دهد . شما هم امتحان کنید . پیشنهاد های زیر در صورتی که به طور منظم و با قاعده و آگاهانه به کار گرفته شوند ، مدیریت کلاس درس را بهبود خواهد بخشید . 1 - عمل کنید ، تنها واکنش نشان ندهید : عمل کردن مسلط بودن است و واکنش نشان دادن یعنی تسلط عوامل و شرایط را پذیرفتن .بنابراین پیش از آغاز مدرسه به برنامه ریزی فنون بر قراری انضباط بپردازید ، همان گونه که برای فنون تدریس و ترتیب مواد درسی برنامه ریزی می کنید نه این که صبر کنید مشکلی پیش بیاید و شما در آن زمان به دنبال وضع قانونی باشید که دیگر چنین مشکلی پیش نیاید . 2 - مسئولیت ها را واگذار کنید : دانش آموزان در قبال رفتارشان هر چه بیش تر احساس مسئولیت کنند ، نیاز کم تری به اعمال مدیریت از سوی معلم خواهند داشت .بر حسب توانایی دانش آموز از مسئولیت های ساده شروع کنید تا دانش آموز حتما از عهده ی عمل به مسئولیت بر آید تا مشکلات بعدی را به دنبال نداشته باشد. 3 - عقب بایستید و به دیگران فرصت بدهید :هنگامی که دانش آموزی به سوالی پاسخ می دهد ویا هر مطلب دیگری را بیان می کند به او نزدیک نشوید، به طوری که گفتگو دو نفره شود، زیرا در صورتی که دانش آموزان دیگر صدای صحبت شما را نشنوند احساس می کنند کنار گذاشته شده اند واین بی نظمی به همراه دارد . 4- آرام، خونسرد و حرفه ای برخورد کنید : حتی یک بچه ی بی ادب مستحق احترام است .از فریاد زدن ، با حرکت انگشت تهدید کردن ، نگاه های تهدید آمیز و غیره اجتناب کنید . اجرای برنامه ی انضباطی با خونسردی ، دانش آموز را متوجه ارتباط رفتارش با نتیجه ی منطقی ناشی از آن می کند .در ضمن رفتار شما هنگام تأدیب دانش آموزان برای آن ها الگو است . 5 - به دانش آموزان توجه کنید و تلاش کنید تا این توجه رانشان دهید : سلام و احوال پرسی با دانش آموز در نظر گرفتن رفتار های خوب آن ها و بیان تشکر از آن ها در مواقع گوناگون مانند زمانی که برای شما کاری انجام می دهندویا نتیجه ی خوبی در امتحانات بدست آورده اند . 6 - رفتارهای خوب دانش آموزان را در نظر بگیرید: هر قدر که خوبی ها بیش تر در نظر گرفته شود انگیزه ی بیش تری برای تداوم آن ها وجود خواهد داشت . 7 - از تجربه های همکارانتان استفاده کنید : خواه به صورت کلی ویا در مورد کلاس یا دانش آموز خاص . 8 - به صورت انفرادی تأدیب کنید : نادیده گرفتن رفتار ، اشاره ، کنترل از نزدیک و کنترل همراه با بر خورد . 9 - تفاوت های فردی و ویژگی های خاص دانش آموزان را در نظر بگیرید :به عنوان مثال اگر دانش آموزی از نظر درس شما از همکلاسان خود جلو تر باشد ممکن است به دلیل خسته شدن از مباحث تکراری باعث ایجاد بی نظمی شود . چنین دانش آموزانی را شناخته و با تمرینات خاص آن ها را سر گرم کنید . 10 - برای موقعیت های اضطراری و غیر مترقبه برنامه ریزی کنید : بر نامه هایی داشته باشید تا در صورتی که مجبور به ترک کلاس شدید ، دانش آموزان مجبور به اجرای آن برنامه شده و نظم کلاس حفظ شود . 11- قانون را اجرا کنید دلیل تراشی را نپذیرید : در مقابل دانش آموزانی که تلاش می کنند با بحث و چانه زدن ، تخفیفی در تنبیه خود بدست آورند ، تسلیم نشوید حتی برای یک بار . 12 - ارتباطات چشمی را دست کم نگیرید : وقتی قانونی را تکرار می کنید و یا پیامدی را به دانش آموزی می رسانید ،مستقیما به چشمانش بنگریدونگاهتان را با نگاهش تلاقی دهید . 13 - به جای دوست بودن با دانش آموزانتان دوستانه رفتار کنید : بین خود شما ( معلم ) و آنان ( دانش آموزان ) فاصله ی شغلی را حفظ کنید . 14- کینه توزی نکنید : هر رفتار دانش آموز را جدا در نظر گرفته وتأدیب کنید .به دانش آموزان لقب ندهید ، مانند درد سر آفرین ، بی ادب و... 15 - در صورت امکان برخی رفتار های نا شایست را نادیده بگیرید . 16 - عدالت را بر قرار کنید . 17 - نشان دهید که از آن چه در کلاس جریان دارد ، آگاه هستید : قبل از آن که رفتار انحرافی گسترش یابد فنون مدیریت کلاس را اجرا کرده و رفتار را کنترل کنید . 18 - به رفتار های طبیعی جنبه ی قانونی بدهید : به عنوان مثال به آن ها بگویید در پایان کلاس می توانند 5 دقیقه آزادانه صحبت کنند در صورتی که در سراسر کلاس به درس توجه داشته باشند . 19 - به سخنان دانش آموزان گوش دهید : نه برای تأیید و دادن راه حل بلکه به عنوان همدردی . 20 – دانش آموزان را با احترام صدا کنید : استفاده از القاب خانم یا آقا به آن ها احساس بزرگی داده و قبول مسئوولیت و داشتنن رفتار مناسب به همراه دارد . 21 – نام دانش آموزان را سریع به خاطر بسپارید . 22 – انتظارات خود و نیاز های دانش آموزان را در نظر بگیرید : انتظارات خود را به طور آشکار بیان کرده و مستمرا مورد تقویت قرار دهید . 23 – دانش آموزان وقتی خسته شده باشند ویا کار به خصوصی نداشته باشند بد رفتاری می کنند : پس این فرصت را از آن ها بگیرید ، برای هر لحظه ی آن ها برنامه ای داشته باشید . 24 – وقت شناس باشید : شما فعالیت هایی که قرار است انجام دهید به موقع انجام دهید تا الگویی برای نداشتن تأخیر در فعالیت های گو ناگون دانش آموزان باشید . 25 – به دنبال جانشین های بهتری برای تنبیه باشید . 26 – نتایج امتحانات و تکالیف را زود اعلام کنید : بدین ترتیب دانش آموز به اهمیت آن برای ما پی برده و با دانستن نتیجه ی فعالیت قبلی خود فعالیت جدید را بهتر انجام میدهد . 27 – قبل ازشروع درس ، حواس دانش آموزان را متمرکز کنید . 28 – نپرسید چرا ؟ : علت بد رفتاری را از دانش آموز نخواهید .این گونه سوالات هیچ پاسخی نداردو ممکن است مشکلات جدیدی ایجاد کند . 29 – سمبلی از رفتار مطلوب باشید : هر رفتاری را که می خواهید تقویت کنید خودتان انجام دهید البته نه این که تظاهر کنید ، اول خودتان را تغییر دهید . 30 - اساس و ریشه ی رفتار های نا مطلوب را از بین ببرید. از این که وقت خود را صرف خواندن این مطالب کردید متشکرم ...

  نویسنده : فریده فلاح فیروزآبادی ; ساعت ٧:٥٠ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٦ فروردین ،۱۳۸٧

حکایت است پادشاهی از وزیرش كه آدم خدا پرستی بود پرسید: بگو خداوندی که تو می پرستی چه می خورد، چه می پوشد، و چه کار می کند پس اگر تا فردا جوابم نگویی عزل می گردی!!!

وزیر سر در گریبان به خانه رفت ...

وی را غلامی بود که وقتی او را در این حال دید پرسید که او را چه شده؟

و او حکایت را آنچنان كه بر او رفته بود بازگو کرد.

غلام خندید و گفت: ای وزیر عزیز این سوال که جوابی آسان دارد.

 وزیز با تعجب گفت: یعنی تو آن میدانی؟ پس برایم بازگو ؛ اول آنکه خدا چه میخورد؟

غلام پاسخ گفت: غم بندگانش را، بدین صورت که میفرماید: من شما را برای بهشت و قرب(نزدیكی) خود آفریدم. چرا دوزخ را برمیگزینید؟

آفرین غلام دانا. و آنگاه پرسید: خدا چه میپوشد؟ رازها و گناه های بندگانش را.

 وزیر كه خیلی خوشش آمده بود گفت: مرحبا ای غلام تیزهوش

او آنقدر ذوق زده شده بود سوال سوم را فراموش کرد و با شتاب به دربار رفت و به پادشاه بازگو کرد.

ولی باز در سوال سوم درماند، رخصتی گرفت و شتابان به جانب غلام رهسپار شد و سومین را پرسید.

غلام گفت: برای سومین پاسخ باید کاری کنی. كه كمی برات سخت است!

چه کاری؟ ردای وزارت را بر من بپوشانی، ردای مرا بپوشی، مرا بر اسبت سوار کرده و افسار به دست به درگاه شاه ببری تا پاسخ را باز گویم.

وزیر که چاره ای دیگر نمی دید قبول کرد و آنها با آن حال به دربار حاضر شدند.

پادشاه با تعجب از این وضعیت پرسید؟ ای وزیر این چه حالیست تو را؟

وغلام حاضرجواب آنگاه پاسخ داد: که این همان کار خداست ای شاه که وزیری را در خلعت غلام و غلامی را در خلعت وزیری حاضر نماید.

پادشاه از درایت غلام خوشنود شد و بسیار پاداشش داد و او را وزیر دست راست خود کرد.

1- مدیــر مدرسه خـــوب دارای برنامه آموزشی و تقویم اجــرایی سالانه فعـالیت ها و ... میبـاشد.

2- معلمین و همه افرادی که با دانش آموز سروکار دارند ،از سواد بالایی برخوردارند وبـا مسائل

تعلیم و تربیـت و روانشناسی آشنایی دارند .

3- دانش آموزان در کارهای گروهی و فعالیت های آمـوزشی _تربیتی مثل شورای دانـش آموزی،

اقامه نماز،انجمن علمی و ... با علاقه شرکت دارند.

4- عوامل آموزشی مدرسه خوب با دانش آموزان دوست و رفیق هستند ، به نحوی که دانـش آموز

زیبا ترین احساس را در محیط دارد.

5- کارهای مدرسه خوب تقسیم شده وهر یک از افراد نسبت به نقشی کـه در آن دارند ،هم توانایی

لازم و هم آشنایی کامل دارند.

6- مـدیـر و دبیران مـدرسه خــوب با فرایند یاد دهی_یادگیری و روانشناسی تربیتی آشنایی دارند.

7- دانش آموزان در امورمختلف مشارکت دارند ونسبت به آنچه که درآموزشگاه می گذرد احساس

مسئولیت می کنند.

8- یک مدرسه خوب همیشه ارتباط موثر و مطلوبــی با اداره آموزش و پرورش و سایر سازمانها

دارد.

9- مدرسـه خــوب بـا آموختن مهــارت هـای زندگی، دانـش آمـوز را آمـاده ورود بـه جامعـه مـی کند

به گـونه ای کــه دانـش آموز پس از اتمـام دوره تحصیلی بـه راحتی و بــدون هیچ مشکلی بتواند وارد

جمعه شود.

10- در یک مدرسه خوب تعامل مناسبی بین عوامل آموزشگاه ودانش آموزان و اولیاء برقرار است.

11- در مدرسه خوب فعالیت ها واقدامات هدفمند است و درتمام فعالیت ها نظم و انظباط حاکم است.

12- در مدرسه خوب،وطن دوستی ، احترام به نیاکان ، تـاریخ و پـرچم و ... گرامی داشته می شود.

13- شـورای دبـیران فعـال بـوده و در ایـن شـورا مسائل گذشته و روز و بـرنامه های آینده به بحث و

بررسی گذاشته می شود.

14- نظام مشـاوره ای مدرسه خوب کارا و اثــربخش است.

16-  یک مدرسه خوب زمینه پیشرفت را ایجاد کرده و سعی در ایجاد انگیزه در دانش آموزان دارد تا

خود دانش آموز با استفاده از امکانات و زمینه ها فعالیت هایش ادامه دهد و به نتیجه برسد.

17- مجموعه امور مدرسه خوب با سازماندهی مناسب مدیر هماهنگ است.

تهیه و تنظیم :

                      محمد دردری

                                معاون آموزگار دبستان شهید نواب صفوی